Stowarzyszenie Gwarków Zagłębia w Będzinie zostało stworzone przez grupę osób, dla których pielęgnowanie tradycji górniczych oraz integracja środowiska – także ta międzypokoleniowa stanowi wartość nadrzędną.
Po wielu spotkaniach i długich rozważaniach nad formą i pomysłem, 1 marca 2023 roku Stowarzyszenie Gwarków Zagłębia w Będzinie zostało formalnie wpisane do Rejestru Stowarzyszeń Starostwa Powiatowego w Będzinie jako stowarzyszenie zwykłe.
Celem Stowarzyszenia jest dbanie o tradycje górnicze, ochrona zabytków techniki oraz integracja środowisk byłych i obecnych pracowników sektora górniczego.
Siedziba Stowarzyszenia Gwarków Zagłębia w Będzinie znajduje się w dzielnicy Grodziec, przy Placu Skarbińskich 1. To tutaj w budynku filii Ośrodka Kultury swoją siedzibę ma także Izba Tradycji Górniczych.
W maju 2019 roku staraniem Leszka Skrzypca, Joanny Kobryń oraz Adama Sygacza w Muzeum Zagłębia w Będzinie miał miejsce wernisaż wystawy „Ostatnia Barbórka – historia górnictwa węglowego w Zagłębiu Dąbrowskim”.
Ponad 1000 eksponatów zostało wystawionych w salach ekspozycyjnych Pałacu Mieroszewskich w Będzinie, gdzie w ciągu 3 miesięcy trwania wystawę odwiedziło ponad 3 tysiące osób. Już wtedy zrodził się pomysł stworzenia w Będzinie IZBY TRADYCJI GÓRNICZYCH.
W końcu po ponad 3 latach projekt Izby Tradycji Górniczych doczekał się realizacji. Obecnie trwają prace nad wyposażeniem wyremontowanych już pomieszczeń tak, aby planowo – we Wrześniu 2026 roku ITG została otwarta dla zwiedzających.